"Wrześniowy Szlak" - konna wyprawa śladami Pułku 3 Strzelców Konnych (3.09.2009 - 6.10.2009)
Wyprawa śladami Pułku 3 Strzelców Konnych im. Hetmana Polnego Koronnego Stefana Czarnieckiego zorganizowana została w 70 rocznicę kampanii wrześniowej 1939 r. przez Klub Sportowy „Bór” w Toporzysku. Była ona szeroko zakrojonym przedsięwzięciem edukacyjnym, którego celem było nie tylko upamiętnienie tradycji walk niepodległościowych o wolność i suwerenność Rzeczypospolitej, ale także ukazanie młodemu pokoleniu patriotycznej postawy, żołnierskiego etosu i bohaterstwa Polaków walczących o wolność Ojczyzny. Istotnym elementem przedsięwzięcia było również uhonorowanie uczestników tamtych wydarzeń oraz ich integracja z młodym pokoleniem. Patronat honorowy nad wyprawą objął marszałek Sejmu RP Bronisław Komorowski.
Edukacja historyczna podczas wyprawy:
- obozowiska i bitwy -
na trasie wyprawy zorganizowane zostało 10
obozowisk w kluczowych miejscach trasy. Zorganizowane były na wzór obozu
wojskowego – w
ich skład wchodziły namioty mieszkalne, zaplecze sanitarne,
stajnie polowe, namiot wystawowy oraz plac do wykonywania pokazów wyszkolenia
kawaleryjskiego; w ciągu dnia w obozowisku odbywały się prezentacje i pokazy
sprawności kawaleryjskiej dla mieszkańców okolicznych miejscowości, głownie młodzieży,
a wieczorem spotkania uczestników wyprawy z żołnierzami września 1939 r.
Szwadron uczestniczył też w dwóch rekonstrukcjach bitew (Nowogrodem i pod Kockiem),
wykonując podczas nich pokazy kawaleryjskie.
- uroczystości rocznicowe - w porozumieniu z lokalnymi władzami samorządowymi, podczas przemarszu szwadron kawalerii uczestniczył w lokalnych obchodach 70 rocznicy Września 1939 r. Odbyły się warty honorowe, apele poległych, defilady, pokazy władania białą bronią, pokazy musztry konnej, rekonstrukcje walk. Przemarsze konne ze sztandarami i kawalerzyści uczestniczący w uroczystościach wywoływali zawsze duże zainteresowanie i entuzjazm lokalnej społeczności.
- żywe lekcje historii - do zwiedzania obozów zaproszono miejscowe społeczności. Zajęcia były dedykowane szczególnie młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej, dla której przewidziany został specjalny cykl „spotkania z historią", na który składało się nieodpłatne obejrzenie wędrownej wystawy fotografii i sprzętu wojskowego, zwiedzanie stajni oraz udział w pokazach musztry kawaleryjskiej i władania białą bronią – szablą i lancą. Obozowiska i pokazy kawaleryjskie obejrzało w sumie ponad 100 tys. osób – głównie młodzieży szkolnej.
- spotkania z uczestnikami walk - w obozowiskach goszczeni byli weterani wojenni i ich rodziny. Uczestnicy wyprawy i osoby odwiedzające obozowiska mieli okazję porozmawiania z nimi i wysłuchania historii z czasów wojny z ust jej uczestników. Cały szlak przejechał mjr Zbigniew Makowiecki (93 lat)– ostatni żyjący oficer 3 PSK, który jako podporucznik dowodzący plutonem. przemierzył cały szlak bojowy Pułku w 1939 r. Uczestniczył we wszystkich uroczystościach, asystował przy pokazach i chętnie rozmawiał z każdym zainteresowanym historią. Umiejętnością bardzo ciekawego opowiadania oraz samą swoją obecnością, major wzbudzał niekłamane zainteresowanie i podziw.
W celu realizacji projektu zawiązano partnerstwo z około 140 samorządami lokalnymi i 20 organizacjami kultywującymi tradycję i związanymi z upamiętnianiem historii Polski. Partnerstwa tworzone były doraźnie, na czas realizacji przedsięwzięcia, jednak po zakończeniu Wyprawy wiele z nich przetrwało, utrzymywane są kontakty, regularnie wymieniane zaproszenia na uroczystości, święta itp.
„Wrześniowy Szlak” był przedsięwzięciem unikatowym w skali
kraju. Nikt jeszcze nie zrealizował podobnego działania, na porównywalną skalę.
Same za siebie mówią liczby: 50 umundurowanych jeźdźców na 50 koniach, 700 km pokonane konno,
100000 osób zwiedzających wystawę i oglądających pokazy. W patronat
zaangażowali się członkowie najwyższych władz w państwie i weterani wojenni
(którzy brali również czynny udział).
Skala działań, wędrowna wystawa, żywe lekcje historii,
zaangażowanie tak dużej liczby lokalnych samorządów i innych partnerów –
wszystko to sprawia, że projekt
zasługuje na miano wyjątkowego i niepowtarzalnego.
Oprócz tego Wyprawę na pewno można nazwać sukcesem, cieszyła się ogromnym
zainteresowaniem i wywoływała bardzo pozytywne reakcje. Wszędzie gdzie zawitali
kawalerzyści, byli przyjmowani z życzliwością i zaciekawieniem, „żywe lekcje
historii” spotykały się z autentycznym zaciekawieniem młodzieży i nie tylko, a
starsi ludzie z rozrzewnieniem wspominali wrzesień 1939 i takich samych żołnierzy
przejeżdżających wtedy przez ich wsie i miasteczka.
Wyprawa została sfinansowana ze środków uzyskanych z dotacji od Funduszu Inicjatyw Obywatelskich (300 tys. zł), Narodowego Centrum Kultury (60 tys. zł) i samorządów regionalnych (w sumie około 250 tys. zł).

Realizatorem projektu jest Grupa Partnerska "Łączy nas Babia Góra"



















