Menu
Ekomuzeum Dymarki w Tarchalicach
Ekomuzeum Dymarki ma za zadanie upowszechnić wiedzę o kulturze przeworskiej - jej znaczeniu dla Europy Środkowej i największych osiągnięciach. Ludy tej kultury słynęły z niemałych umiejętności rzemieślniczych, artystycznych i wojskowych. Tymczasem wiedza o prawdziwej wartości odkryć w Tarchalicach jest wśród Dolnoślązaków ciągle niewielka. W 1903r. grupa archeologów niemieckich odkryła tutaj starożytną osadę hutniczą z przełomu II-III w. przed Chrystusem, z doskonale zachowanymi śladami procesu metalurgicznego. Teren nad dzisiejszym starorzeczem Odry kryje ok.100 stanowisk piecowych, a miejsce to cieszy się wśród naukowców (archeologów, historyków, etnologów i metalurgów) ogromnym prestiżem. Tutejsze piece wyróżniały się bowiem wielkością spośród innych jakie w tych samych czasach były używane w Europie, a jakość otrzymywanego w nich żelaza była doskonała.
Od 2005 r. w ramach Ekomuzeum jest realizowanych szereg działań. Projekt „Żelazne korzenie Tarchalic” miał za zadanie przybliżyć uczestnikom wiedzę o dokonanych tutaj odkryciach archeologicznych, przebiegu badań oraz o zagadnieniach bezpośrednio związanych z pradziejowym procesem metalurgii żelaza. Projekt „Uczmy się od naszych przodków” stanowi kontynuację działań na rzecz wypromowania wsi Tarchalice i jej niezwykle ciekawej historii, sięgającej czasów starożytnych.
Piknik archeologiczny „Żelazna Wieś” w Tarchalicach
Drugi doroczny piknik odbył się w Tarchalicach we wrześniu 2006r. Od czerwca 2006 przygotowywaliśmy intensywnie grupę młodzieży ze wsi Tarchalice i Lubiąż do poprowadzenia tej imprezy. Wzięli oni udział w wielu wyjazdach studialnych i warsztatach, podczas których poznali zasady organizacji oraz sposoby atrakcyjnej prezentacji rozmaitych tematów. Podobnie jak w roku ubiegłym, piknik miał zarówno walory edukacyjne jak i rekreacyjne. Zaproszeni do udziału naukowcy omówili w formie prezentacji multimedialnych wszystkie zagadnienia bezpośrednio związane z odkryciami archeologicznymi w Tarchalicach. Znaczenie produkcji żelaza dla rozwoju kultury przeworskiej przedstawił dr Paweł Madera, o starożytnym procesie metalurgicznym opowiadał mgr Władysław Weker z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie, a wielkie kultury starożytnej Europy Środkowej, w tym przeworską obejmującą zasięgiem dzisiejsze Tarchalice, przedstawił dr Artur Błażejewski z Uniwersytetu Wrocławskiego. Zaproszeni do udziału wykonawcy i instruktorzy udostępniali swoje stanowiska wszystkim uczestnikom, którzy chcieli spróbować swoich sił w hutnictwie, garncarstwie, smolarstwie, skórnictwie, snycerstwie i kowalstwie. Można też było przyjrzeć się prezentowanemu przez grupę warszawskich studentów archeologii Legio I Adiutrix uzbrojeniu i technice walk wojowników wandalskich i rzymskich. Przez dwa dni wrześniowego wekendu Tarchalice były prawdziwym centrum starożytności Dolnego Śląska. Kulminacją pikniku było otrzymanie niewielkiej ilości prawdziwego, gąbczastego żelaza z rudy darniowej. Wszystkie użyte do eksperymentu surowce pochodziły z okolic Tarchalic. Redukcji rudy do żelaza w piecu kotlinkowym dokonał mgr Władysław Weker – Główny Konserwator Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Proces trwał ok. 8 godzin, wygaszenie i rozbicie pieca nastąpiło już po zmroku. Widowisko na długo zapadnie pamięci widzów, ale zostanie w nich też wiedza o metodach, zwyczajach i niedościgłym mistrzostwie starożytnych hutników.
fot. Dominika Zaręba
Ścieżka archeologiczno-przyrodnicza
Do trwałych efektów projektu należy zaliczyć rozwinięcie wykonanej w 2005 roku ścieżki archeologiczno-przyrodniczej, biegnącej wokół wsi po najpiękniejszych starorzeczach. Oznakowana ścieżka, uzupełniona kilkoma tablicami informacyjnymi prezentuje turystom w przystępny sposób tematykę ochrony środowiska Odrzańskich Łęgów, programu NATURA2000 oraz opisuje historię odkryć archeologicznych w Tarchalicach. Wyróżniono na niej następujące punkty tematyczne (przystanki):
1) Centrum Edukacji Archeologicznej
2) Zwierzyniec przy leśniczówce.
3) Stanowisko archeologiczne (starożytna osada)
4) Starorzecze w Tarchalicach (wiata)
5) rzeka Odra
6) Starorzecza Odry
7) Wał przeciw powodziowy
8) pomnik powodzi 1997r.
9) Bobrowiska
10) polder zalewowy
11) Centrum Edukacji Leśnej
Dzięki realizacji od dwóch lat projektów „Żelazna Korzenie Tarchalic” i „Uczmy się od naszych przodków” wieś nadal rozwija intensywnie swoją ofertę turystyczo-edukacyjną. Uzyskaliśmy znaczące wsparcie finansowe i pomoc przy wyremontowaniu budynku świetlicy wiejskiej i adaptacji jej niewykorzystanych pomieszczeń na Centrum Edukacyjno-Turystyczne, przy którym znajduje się pole biwakowe, zadaszona wiata z paleniskiem i boisko.
Społeczność wsi Tarchalice aktywnie wsparła tworzenie Centrum poprzez udział w pracach porządkowych oraz współorganizowanie najważniejszej imprezy projektu jaką jest piknik archeologiczny „Żelazna Wieś”. Należy podkreślić, że mamy też pełne poparcie samorządu tj. Rady Sołeckiej, Burmistrza Wołowa i Rady Powiatu.
fot. Dominika Zaręba
Pozostałe osiągnięcia:
- zgromadzenie informacji, dokumentów, eksponatów i zdjęć z tematyki projektu oraz utworzenie zespołu informatycznego, przetwarzającego do postaci elektronicznej gromadzone materiały
- nawiązanie współpracy z Wydziałami Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego i Warszawskiego, Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków oraz z cenionymi naukowcami, instruktorami i grupami odtwórstwa historycznego
- współpraca z Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu przy doborze tematów dla 11 tablic informacyjnych dla Izby Archeologicznej w Tarchalicach
- zorganizowanie cyklu wyjazdów studialnych na ogólnopolskie warsztaty edukacyjno-historyczne oraz lekcji muzealnych dla 20-osobowej grupy młodzieży zainteresowanej tą tematyką
- prezentacja projektu we Francji w ramach wspólnego przedsięwzięcia realizowanego z organizacją pozarządową CPIE Perigord-Limousin
- włączenie projektu do programu „Ekomuzea – aktywna ochrona dolnośląskiego dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego” - opracowanie i uruchomienie nowej strony internetowej www.tarchalice.info
Konkretne plany na przyszłość:
- zakończenie tworzenia Izby Muzealnej
- kontynuacja corocznego pikniku archeologicznego (docelowo ma to być impreza 3-dniowa)
- wypromowanie produktu lokalnego wsi (pamiątki, produkty gastronomiczne)
- rozwinięcie we wsi usług związanych z obsługą ruchu turystycznego (karczma wiejska, agroturystyka)
- stworzenie infrastruktury turystycznej (pole biwakowe z dostępem do podstawowych udogodnień)
- cykl warsztatów związanych z rękodziełem (glina, wiklina, odzież stylizowana na starożytną)
- cykl warsztatów archeologicznych.
Realizator: Towarzystwo Turystyki Rowerowej CROSS w ramach Grupy Partnerskiej "Łęgów Odrzańskich"
Kalendarz
Logowanie
Znajdź nas na:
